Artystyczne dzieło Arno Holza

ul. Wojska Polskiego 11

Urząd Miasta Kętrzyn

Najważniejsze dzieła literackie Arno Holza:

 

Klinginsherz (1883)

Buch der Zeit. Lieder eines Modernę (1886)

Neue Gleise (1892)

Die Kunst. Ihr Wesen und ihre Gesetze (1892)

Socialaristokraten (1896)

Phantasus (1898/99)

Die Blechschmiede (1902)

Die Blechschmiede (1902)

Dafnis (1904)

Sonnenfinsternis (1908)

Ignorabimus (1913)

Kindheitsparadies (1924)

 

Wspólnie z Johannesem Schlaffem:

Papa Hamlet (1889)

Famile Selicke (1890)

 

Wspólnie z Oskarem Jerscke:

Traumulus (1905)

Twórczość Arno Holza była przejawem świadomego buntu przeciw dotychczasowym gustom literackim. Zarówno przez nowe formy, jak i treści, którymi karmiła się jego literatura, uważany był za "rewolucjonistę liryki". W środowisku artystycznym miał gorących zwolenników, jak i nieprzejednanych przeciwników. Dopiero w latach dwudziestych XX utrwaliła się jego pozycja w środowisku twórczym Berlina.

Jeśli chodzi o wpływ na rozwój niemieckiej literatury na przełomie XIX i XX wieku, jego poezja i utwory dramatyczne, a także głośne swego czasu prace teoretyczne, w których uzasadniał nowy sposób istnienia literatury, odcisnęły trwały ślad w niemieckiej kulturze. Był również "konsekwentnym naturalistą". Wśród badaczy i historyków literatury Arno Holz uważany jest po dziś dzień za "ojca modernizmu".

Jego dziełem życia, jak to się dziś zaznacza, pozostał olbrzymi poemat "Phantasus". Przystąpił do jego pisania u progu twórczości, a potem dokonując zmian i nadając coraz nowy kształt, kontynuował przez całe życie. Ten cykl wierszy, luźno ze sobą powiązanych, rozwijał się i wzbogacał z biegiem lat. Pierwsze ujęcia, zapowiadające ten rodzaj twórczości, przyniosła już "Księga czasu" (1886). Kilkanaście lat później ukazał się zbiór wierszy "Phantasus" (1899), stanowiący kolejną, ale przecież nie ostateczną, wersję polifonicznego poematu.

Liryczną cząstką tego życia, najwcześniejszą, było dzieciństwo w Rastenburgu. Z "Phantasusa" poszczególne liryki trafiły do osobnego tomu, zatytułowanego "Raj dzieciństwa". Jest to liryczny przewodnik po mieście urodzin poety. Rodzinne miasto widział poeta nie tylko z dziecięcej perspektywy. Już jako dorosły człowiek Arno Holz odwiedził ciche miasteczko o czerwonych dachach, które w dzieciństwie wydawało mu się tak niezwykłe. Tam zapragnął, by jeszcze raz przeżyć cudowny sen, pójść "trzydzieści lat w tamtą stronę", gdzie "całe życie, cały męski wiek pogalopował".

Arno Holz był bogaty jedynie w marzenia. Całe życie borykał się z kłopotami finansowymi. U schyłku życia był bliski spełnienia największego marzenia - uzyskania upragnionej Nagrody Nobla. Przez pięć kolejnych lat jego nazwisko przewijało się wśród poważnych kandydatów do tej zaszczytnej nagrody. W 1929 roku wszystko przemawiało za tym, że wreszcie spełnią się jego marzenia.

Niestety marzenia autora "Phantasusa" okazały się przedwczesne. Arno Holz zmarł 26 października 1929 roku, na krótko przed ogłoszeniem werdyktu. Nagrodę Nobla otrzymał w 1929 roku Tomasz Mann.

Dom rodzinny Arno Holza  Rastenburgu